Νέα δεδομένα στις εργασιακές σχέσεις φέρνει από την 1η Νοεμβρίου 2026 το πλαίσιο για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών. Οι εργαζόμενοι αποκτούν περισσότερα δικαιώματα ενημέρωσης για τις αποδοχές τους, ενώ οι εργοδότες καλούνται να εφαρμόζουν αντικειμενικά κριτήρια στον καθορισμό των μισθών και να διασφαλίζουν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές αποκλίσεις.

Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών είναι η δυνατότητα των εργαζομένων να ζητούν στοιχεία για τις μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Παράλληλα, καταργούνται οι περιορισμοί που απαγορεύουν τη γνωστοποίηση των προσωπικών αποδοχών, ενώ θεσπίζονται νέοι κανόνες και για τις προσλήψεις.

Το νέο πλαίσιο, που προβλέπεται από τον νόμο 5316/2026, αφορά όλους τους εργοδότες, ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων, με ειδικές υποχρεώσεις αναφοράς για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις.

Ποια στοιχεία για τους μισθούς μπορούν να ζητούν οι εργαζόμενοι

Μία από τις βασικότερες αλλαγές είναι το δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με τις αποδοχές.

Κάθε εργαζόμενος μπορεί πλέον να υποβάλλει γραπτό αίτημα προς τον εργοδότη του και να ζητά:

• Πληροφορίες για το δικό του επίπεδο αμοιβής.
• Τα μέσα επίπεδα αποδοχών ανδρών και γυναικών που ανήκουν σε κατηγορίες εργαζομένων με ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
• Στοιχεία που επιτρέπουν τη διαπίστωση πιθανών μισθολογικών διαφορών μεταξύ των δύο φύλων.

Ο εργοδότης υποχρεούται να απαντήσει μέσα σε δύο μήνες από την υποβολή του αιτήματος. Επιπλέον, πρέπει να ενημερώνει κάθε χρόνο το προσωπικό για το συγκεκριμένο δικαίωμα και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ασκηθεί.

Σημαντικό είναι ότι η σύγκριση των αμοιβών δεν περιορίζεται μόνο σε εργαζομένους με τον ίδιο επαγγελματικό τίτλο. Λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως οι δεξιότητες, η απαιτούμενη προσπάθεια, οι ευθύνες, η φύση της εργασίας και οι συνθήκες απασχόλησης.

Επομένως, εργαζόμενοι με διαφορετικές ειδικότητες μπορούν να συγκριθούν μισθολογικά, εφόσον η εργασία τους θεωρείται ίσης αξίας.

Καταργούνται οι ρήτρες μισθολογικής μυστικότητας

Αλλαγές έρχονται και στον τρόπο με τον οποίο οι εργαζόμενοι μπορούν να συζητούν τις αποδοχές τους.

Το νέο πλαίσιο απαγορεύει συμβατικούς όρους που εμποδίζουν τους εργαζομένους να γνωστοποιούν τον μισθό τους, όταν σκοπός είναι η προστασία του δικαιώματος στην ίση αμοιβή.

Με αυτόν τον τρόπο, περιορίζονται οι πρακτικές μισθολογικής μυστικότητας που δυσκολεύουν τον εντοπισμό πιθανών διακρίσεων στον χώρο εργασίας.

Ωστόσο, η δυνατότητα γνωστοποίησης των προσωπικών αποδοχών δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται η ανεξέλεγκτη δημοσιοποίηση προσωπικών μισθολογικών δεδομένων άλλων εργαζομένων.

Τι δικαιούνται να γνωρίζουν οι υποψήφιοι πριν από μια πρόσληψη

Η μισθολογική διαφάνεια επεκτείνεται και στη διαδικασία αναζήτησης εργασίας.

Οι υποψήφιοι αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για την αρχική αμοιβή ή το εύρος των αποδοχών της θέσης πριν από την πρώτη συνέντευξη.

Έτσι, μπορούν να γνωρίζουν εξαρχής τους οικονομικούς όρους της πιθανής συνεργασίας και να αξιολογούν καλύτερα μια επαγγελματική πρόταση.

Παράλληλα, οι εργοδότες δεν επιτρέπεται να ζητούν από τους υποψηφίους πληροφορίες σχετικά με τον μισθό που λάμβαναν στην προηγούμενη ή στην τρέχουσα εργασία τους.

Στόχος της συγκεκριμένης ρύθμισης είναι να μην μεταφέρονται οι υφιστάμενες μισθολογικές ανισότητες από τη μία εργασιακή σχέση στην επόμενη.

Επιπλέον, οι αγγελίες εργασίας και οι διαδικασίες επιλογής προσωπικού πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο και να μην περιλαμβάνουν κριτήρια που δημιουργούν άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις.

Ποιες επιχειρήσεις υποχρεούνται να δημοσιοποιούν μισθολογικά στοιχεία

Ιδιαίτερες υποχρεώσεις προβλέπονται για τις επιχειρήσεις που απασχολούν τουλάχιστον 100 εργαζομένους.

Οι συγκεκριμένοι εργοδότες θα πρέπει να υποβάλλουν αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τις διαφορές στις αποδοχές μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Οι εκθέσεις θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

• Το συνολικό μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων.
• Τις διαφορές στις πρόσθετες και μεταβλητές αποδοχές, όπως τα μπόνους.
• Την κατανομή ανδρών και γυναικών στις διαφορετικές μισθολογικές κατηγορίες.

Μέσα από τα στοιχεία αυτά θα μπορεί να εντοπίζεται εάν υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στις αμοιβές, αλλά και εάν αυτές δικαιολογούνται από αντικειμενικούς παράγοντες.

Πότε ενεργοποιείται η διαδικασία ελέγχου για μισθολογικές διαφορές

Ιδιαίτερη σημασία έχει το όριο του 5% στις μέσες αποδοχές ανδρών και γυναικών.

Εάν σε συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων διαπιστωθεί μισθολογική διαφορά τουλάχιστον 5%, μπορεί να ενεργοποιηθεί διαδικασία κοινής αξιολόγησης των αμοιβών.

Αυτό ισχύει εφόσον η διαφορά δεν δικαιολογείται από αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και δεν έχει διορθωθεί μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή των σχετικών στοιχείων.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από κοινού με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, ενώ προβλέπεται η λήψη διορθωτικών μέτρων για την αντιμετώπιση των αδικαιολόγητων αποκλίσεων.

Οι απαραίτητες παρεμβάσεις θα πρέπει να εφαρμοστούν μέσα σε ένα έτος από την κοινοποίηση της αξιολόγησης.

Πού μπορούν να απευθυνθούν οι εργαζόμενοι για μισθολογικές διακρίσεις

Όσοι εργαζόμενοι θεωρούν ότι αμείβονται λιγότερο από συναδέλφους τους που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας μπορούν να αναζητήσουν θεσμική προστασία.

Σε περίπτωση που εντοπίσουν ενδείξεις μισθολογικής διάκρισης ή δεν λάβουν απάντηση στο αίτημά τους, μπορούν να απευθυνθούν στους αρμόδιους φορείς.

Συγκεκριμένα, μπορούν να προσφύγουν:

• Στην Επιθεώρηση Εργασίας.
• Στον Συνήγορο του Πολίτη, για ζητήματα ίσης μεταχείρισης.
• Στη Δικαιοσύνη, διεκδικώντας την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστησαν.

Παράλληλα, προβλέπεται σημαντική αλλαγή στο βάρος απόδειξης. Όταν ο εργαζόμενος παρουσιάσει στοιχεία που δημιουργούν την υπόνοια μισθολογικής διάκρισης, ο εργοδότης καλείται να αποδείξει ότι δεν παραβιάστηκε η αρχή της ίσης αμοιβής.

Τι πρέπει να προσέξουν οι εργαζόμενοι από την 1η Νοεμβρίου

Το νέο πλαίσιο ενισχύει τη δυνατότητα των εργαζομένων να γνωρίζουν πώς καθορίζονται οι αποδοχές τους και να εντοπίζουν πιθανές αδικαιολόγητες διαφορές.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το δικαίωμα υποβολής γραπτού αιτήματος για ενημέρωση σχετικά με τους μισθούς, καθώς και η υποχρέωση των εργοδοτών να απαντούν μέσα σε δύο μήνες.

Παράλληλα, οι υποψήφιοι εργαζόμενοι αποκτούν καλύτερη εικόνα για τις αποδοχές μιας θέσης πριν από την πρόσληψη, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να ενισχύσουν τη διαφάνεια στις μισθολογικές τους πολιτικές.

Το ζητούμενο είναι οι αμοιβές να καθορίζονται με αντικειμενικά κριτήρια και να διασφαλίζεται στην πράξη η ίση αμοιβή για ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο enaklik.com

Πρόσφατες δημοσιεύσεις