Νέο πλαίσιο για τη χρηματοδότηση δράσεων που αφορούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις δημιουργείται μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, με βασικό στόχο τον περιορισμό των οικονομικών επιβαρύνσεων που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση.

Το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του Ταμείου, το οποίο θα λειτουργήσει για την περίοδο 2026-2032, καθορίζεται με υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και άλλων κτιρίων, αλλά και η ενίσχυση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτές και χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών μετακινήσεις.

Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν

Οι δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου απευθύνονται κατά προτεραιότητα σε ευάλωτα νοικοκυριά, ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις και πολίτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κάλυψη του κόστους μετακίνησής τους.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα νοικοκυριά που βρίσκονται σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας και δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις βασικές ανάγκες θέρμανσης, ψύξης και κατανάλωσης ενέργειας.

Η χρηματοδοτική στήριξη συνδέεται με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η επέκταση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών στους τομείς των κτιρίων και των οδικών μεταφορών, καθώς η εξέλιξη αυτή μπορεί να επηρεάσει το κόστος των ορυκτών καυσίμων.

Ποιες δράσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν

Το πλαίσιο προβλέπει διαφορετικές κατηγορίες παρεμβάσεων, οι οποίες μπορούν να στηρίξουν τόσο άμεσα όσο και μακροπρόθεσμα τους δικαιούχους.

Μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται:

• προσωρινή άμεση εισοδηματική στήριξη για ευάλωτα νοικοκυριά και χρήστες μεταφορών,
• μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από πιθανές αυξήσεις στις τιμές των ορυκτών καυσίμων,
• επενδύσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων,
• παρεμβάσεις για τη μείωση των εκπομπών από συστήματα θέρμανσης και ψύξης,
• αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,
• δράσεις για μεταφορές και μορφές κινητικότητας χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών.

Ωστόσο, το συγκεκριμένο πλαίσιο δεν σημαίνει ότι όλοι οι πολίτες ή όλες οι επιχειρήσεις θα λάβουν αυτόματα ενίσχυση. Οι προϋποθέσεις, τα ποσά, τα κριτήρια και οι δικαιούχοι θα προσδιορίζονται ξεχωριστά μέσα από τις επιμέρους δράσεις και προσκλήσεις.

Πώς θα επιλέγονται και θα υλοποιούνται τα έργα

Για τη διαχείριση των πόρων προβλέπεται συγκεκριμένη διοικητική δομή. Κεντρικό ρόλο αναλαμβάνει η Ειδική Υπηρεσία Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και Ταμείου Εκσυγχρονισμού του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η Συντονιστική Αρχή θα έχει την ευθύνη παρακολούθησης της πορείας των μέτρων και των επενδύσεων, καθώς και της επίτευξης των στόχων, των οροσήμων και των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων.

Τα αρμόδια υπουργεία θα καθορίζουν τους φορείς υλοποίησης, οι οποίοι θα αναλαμβάνουν την εφαρμογή των επιμέρους έργων και παρεμβάσεων.

Παράλληλα, η πορεία των χρηματοδοτούμενων δράσεων θα καταγράφεται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Εκεί θα συγκεντρώνονται τα στοιχεία που αφορούν τα έργα, τις χρηματοδοτήσεις και την επίτευξη των προβλεπόμενων στόχων.

Έλεγχοι για τις χρηματοδοτήσεις

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον έλεγχο της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων.

Το σύστημα προβλέπει διαδικασίες για την πρόληψη και την αντιμετώπιση φαινομένων απάτης και διαφθοράς, αλλά και για τον εντοπισμό πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων ή περιπτώσεων διπλής χρηματοδότησης.

Οι έλεγχοι θα περιλαμβάνουν διοικητικές επαληθεύσεις και επιτόπιους ελέγχους, ενώ σε περίπτωση που εντοπιστούν παρατυπίες μπορεί να επιβληθούν δημοσιονομικές διορθώσεις ή να ζητηθεί η επιστροφή ποσών.

Τον ρόλο της Αρχής Ελέγχου αναλαμβάνει η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου, ενώ προβλέπεται συνεργασία και με τα αρμόδια ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα.

Μέχρι το 2037 η διατήρηση των αρχείων

Οι φορείς που θα υλοποιούν τις δράσεις θα πρέπει να διατηρούν τα σχετικά στοιχεία και αρχεία για αρκετά χρόνια μετά την ολοκλήρωση της περιόδου χρηματοδότησης.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται η διατήρηση των σχετικών αρχείων τουλάχιστον έως τις 31 Δεκεμβρίου 2037, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος και η επαλήθευση των χρηματοδοτήσεων.

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο δημιουργεί έτσι το πλαίσιο μέσα από το οποίο θα χρηματοδοτηθούν δράσεις που συνδέουν την κοινωνική προστασία με την ενεργειακή μετάβαση, με έμφαση στα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες οικονομικές πιέσεις.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο enaklik.com

Πρόσφατες δημοσιεύσεις