Τριετής είναι, σύμφωνα με τη θέση του Συνηγόρου του Πολίτη που υιοθέτησε και το Υπουργείο Εσωτερικών, η προθεσμία μέσα στην οποία πρέπει να βεβαιώνονται τα πρόστιμα από παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) από τους δήμους. Τι ισχύει για παλιές κλήσεις και τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες.

Ένα σημαντικό ζήτημα για χιλιάδες οδηγούς αφορά τις παλιές κλήσεις του ΚΟΚ που εμφανίζονται, ακόμη και αρκετά χρόνια μετά την παράβαση, ως οφειλές προς τους δήμους.

Η θέση του Συνηγόρου του Πολίτη είναι σαφής: η πράξη βεβαίωσης της παράβασης, δηλαδή η ίδια η κλήση, αποτελεί νόμιμο τίτλο βεβαίωσης. Ως εκ τούτου, η ταμειακή βεβαίωση του προστίμου από τον δήμο πρέπει να πραγματοποιείται μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία.

Η τριετία που «κλειδώνει» την οφειλή

Σύμφωνα με την πάγια θέση της Αρχής, η ταμειακή βεβαίωση ενός προστίμου του ΚΟΚ πρέπει να γίνεται εντός τριών ετών.

Η τριετής προθεσμία υπολογίζεται από τη λήξη του έτους μέσα στο οποίο αποκτήθηκε η κλήση ως νόμιμος τίτλος βεβαίωσης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί ένας δήμος να εντοπίσει ή να καταχωρίσει κάποια στιγμή μια παλιά παράβαση. Η ταμειακή βεβαίωση πρέπει να έχει γίνει εμπρόθεσμα.

Εάν η βεβαίωση πραγματοποιήθηκε μετά την παρέλευση της τριετίας, προκύπτει ζήτημα νομιμότητας της συγκεκριμένης βεβαίωσης.

Τι έχει πει ο Συνήγορος του Πολίτη

Ο Συνήγορος του Πολίτη είχε διατυπώσει τη συγκεκριμένη θέση ήδη από το 2012, μέσω πορίσματος που είχε αποσταλεί στο Υπουργείο Εσωτερικών και στα συναρμόδια υπουργεία.

Η ίδια προσέγγιση επαναλήφθηκε τα επόμενα χρόνια σε Ετήσιες Εκθέσεις, στην Ειδική Έκθεση του 2018 με τίτλο «Έσοδα Δήμων και Κράτος Δικαίου», αλλά και σε παρεμβάσεις και συναντήσεις με δημοτικές οικονομικές υπηρεσίες.

Η Αρχή επανήλθε στο ζήτημα και μετά τις νεότερες νομοθετικές ρυθμίσεις για τις προθεσμίες βεβαίωσης των δημοτικών εσόδων, μεταξύ άλλων με τους νόμους 5027/2023 και 5043/2023.

Το Υπουργείο Εσωτερικών υιοθέτησε τη θέση

Ιδιαίτερη σημασία έχει το διευκρινιστικό έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών με αριθμό πρωτοκόλλου 17729/23.02.2024, το οποίο απευθύνθηκε στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Με το συγκεκριμένο έγγραφο διευκρινίζεται ότι, σε εφαρμογή του άρθρου 71 του ν. 542/1977, εφόσον ένας δήμος είχε προχωρήσει στο παρελθόν σε ταμειακή βεβαίωση προστίμου ΚΟΚ μετά την παρέλευση τριών ετών από την απόκτηση του τίτλου βεβαίωσης, η συγκεκριμένη βεβαίωση θεωρείται μη νόμιμη και ο δήμος έχει απολέσει την αξίωσή του για την είσπραξη της οφειλής.

Πρόκειται για εξέλιξη ιδιαίτερης σημασίας για όσους βρέθηκαν αντιμέτωποι με απαιτήσεις για πολύ παλιές τροχαίες παραβάσεις.

Ποιοι πολίτες απευθύνθηκαν στον Συνήγορο

Μετά τη δημοσιοποίηση των διευκρινίσεων του Υπουργείου, ο Συνήγορος του Πολίτη δέχθηκε μεγάλο αριθμό αναφορών από πολίτες που αντιμετώπιζαν απαιτήσεις δήμων για παλιές παραβάσεις του ΚΟΚ.

Μεταξύ αυτών ήταν:

• πολίτες που είχαν ενημερωθεί για τις οφειλές αλλά δεν είχαν ακόμη πληρώσει,
• πολίτες που είχαν ήδη εξοφλήσει τα ποσά, προκειμένου να αποφύγουν πρόσθετες επιβαρύνσεις,
• πολίτες σε βάρος των οποίων είχαν ήδη ληφθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, είτε με αποτέλεσμα την είσπραξη των ποσών είτε με επικείμενη είσπραξή τους.

Η διαφωνία για το πότε ξεκινά η προθεσμία

Σε ορισμένες περιπτώσεις δήμοι είχαν εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με το χρονικό σημείο από το οποίο ξεκινά η τριετής προθεσμία.

Η βασική θέση που είχε διατυπωθεί ήταν ότι η προθεσμία θα μπορούσε να αρχίζει από τη στιγμή που ο δήμος αποκτούσε πλήρη γνώση των στοιχείων του παραβάτη.

Μια τέτοια ερμηνεία θα μπορούσε, πρακτικά, να οδηγήσει στην αναζήτηση προστίμων πολλά χρόνια μετά την πραγματοποίηση της παράβασης.

Ο Συνήγορος του Πολίτη, ωστόσο, παρενέβη στις σχετικές υποθέσεις και ζήτησε την επανεξέτασή τους, στη βάση της θέσης ότι η κρίσιμη αφετηρία συνδέεται με την απόκτηση του νόμιμου τίτλου βεβαίωσης και όχι με μεταγενέστερο χρόνο κατά τον οποίο ο δήμος πληροφορήθηκε τα στοιχεία του παραβάτη.

Τι μπορεί να ζητήσει ο πολίτης

Όταν διαπιστώνεται ότι μια οφειλή από κλήση ΚΟΚ βεβαιώθηκε ταμειακά μετά την προβλεπόμενη τριετή προθεσμία, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει ζητήσει, ανάλογα με την περίπτωση:

• διαγραφή της οφειλής,
• άρση μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης,
• επιστροφή ποσών που είχαν ήδη καταβληθεί.

Η εξέλιξη κάθε υπόθεσης, βέβαια, εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά, τα διαθέσιμα έγγραφα και τον χρόνο κατά τον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι επιμέρους πράξεις βεβαίωσης και είσπραξης.

Δήμοι που έχουν ήδη συμμορφωθεί

Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, υπήρξε θετική ανταπόκριση από σημαντικό αριθμό δήμων στις σχετικές παρεμβάσεις της Αρχής και στις οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών.

Μεταξύ αυτών αναφέρονται οι δήμοι Αθηναίων, Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Θέρμης, Θεσσαλονίκης, Καλαμαριάς, Ξάνθης και Σπάτων-Αρτέμιδος.

Ο Συνήγορος έχει δηλώσει ότι συνεχίζει να παρακολουθεί την εφαρμογή του ζητήματος και να παρεμβαίνει στις υποθέσεις που τίθενται υπόψη του.

Τι πρέπει να προσέξουν όσοι έχουν παλιά κλήση

Όποιος λαμβάνει ειδοποίηση για παλιά οφειλή από παράβαση του ΚΟΚ δεν θα πρέπει να θεωρεί αυτομάτως ότι η οφειλή είναι απαιτητή μόνο και μόνο επειδή εμφανίζεται σήμερα στα δημοτικά αρχεία.

Κρίσιμο είναι να εξεταστούν η ημερομηνία της παράβασης, η ημερομηνία απόκτησης του τίτλου βεβαίωσης και κυρίως η ημερομηνία της ταμειακής βεβαίωσης από τον δήμο.

Εφόσον προκύπτει ότι η ταμειακή βεβαίωση έγινε μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης τριετίας, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει από την αρμόδια υπηρεσία του δήμου την επανεξέταση της οφειλής και τη διαγραφή της, επικαλούμενος το ισχύον πλαίσιο και τη σχετική θέση του Υπουργείου Εσωτερικών.

Σε περίπτωση που το ζήτημα δεν επιλυθεί, μπορεί επίσης να εξεταστεί η δυνατότητα υποβολής αναφοράς στον Συνήγορο του Πολίτη ή η αναζήτηση εξατομικευμένης νομικής συμβουλής.

Συμπέρασμα: Η εμφάνιση μιας παλιάς κλήσης ως οφειλής προς τον δήμο δεν σημαίνει από μόνη της ότι η απαίτηση είναι νόμιμη. Για τις κλήσεις ΚΟΚ ιδιαίτερη σημασία έχει η τήρηση της τριετούς προθεσμίας για την ταμειακή βεβαίωση. Όταν αυτή έχει παρέλθει, μπορεί να τίθεται ζήτημα μη νόμιμης βεβαίωσης και απώλειας της αξίωσης του δήμου για την είσπραξη της οφειλής.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο enaklik.com

Πρόσφατες δημοσιεύσεις